Klekovača sa svojim vrhom Velika Klekovača (1962 metra) je najviša planina zapadne Bosne. Proteže se dužinom od 43 km, a uzdiže se 1500 metara iznad dolina Unca i 1300 metara iznad petrovačke kotline.
Planinu Klekovaču odlikuju velike stene koje se protežu grebenom od Velike do Male Klekovače. U tom delu padine nalazi se nekoliko livada i prostranih amfiteatara stena. Odavno je interesantna po raznim osnovama, 1879. godine o njoj piše Đuro Pilar – ekolog, Franjo Fiala – botaničar, a 1893. godine Otto Steinbeis osnovao je preduzeće Šipad sa sedištem u Drvaru i počeo eksploataciju šume i izgradnju šumske železnice.
Prve planinarske staze na oba njena najviša vrha, Malu Klekovaču (1761 metar) i Veliku Klekovaču (1962 metra), napravljene su 1970. godine. Današnja planinarska staza je dobro obeležena, a postoji i planinarski dom. Jedno vreme se nije smelo prići vrhu Velika Klekovača iz razloga što je tamo bio relejni centar JNA, a nakon 1995. godine tu su boravili vojnici SFOR-a. Danas je sve napušteno i pokidano. Planina je bogata raznim biljnim i životinjskim svetom. Sam vrh planine je obrastao niskim rastinjem, klekom, po kojoj je Klekovača i dobila ime. Nedaleko od Klekovače nalazi se i Lomska prašuma na površini od 298 hektara, koja je i zakonom zaštićena od 1956. godine.
Nacionalni park Una je jedan od četiri nacionalna parka u Bosni i Hercegovini, koji se prostire na površini od 19800 hektara. Legenda kaže kako su stari Rimljani, koji su kroz mnoga osvajanja izgubili smisao za lepo, izbivši na obale reke Une ostali zapanjeni lepotom kakvu nigde nisu sreli. Jedan od tih Rimljana uzviknuo je “Una!” (jedna/jedina), jednim uzvikom izrazio je svu lepotu ove reke kakve više nigde nema. Tako je, kažu, ova reka dobila ime koje je zadržala do dana današnjeg.
Nacionalnim parkom je proglašen 29. maja 2008. godine. Nacionalni park obuhvata područje kanjonskog dela gornjeg toka reke Une uzvodno od Lohova, zatim područje kanjonskog dela donjeg toka reke Unac od njenog ušća u Unu uzvodno do Drvarskog polja, kao i međuprostor između Une i Unca.
PLAN AKCIJE:
Petak 19.09.2025. godine
Polazak u 15.00 časova sa parkinga preko puta Master centra Novosadskog sajma.
Vožnja preko Banja Luke do Bosanskog Petrovca, a zatim do planinarskog doma „13. runolista“ koji se nalazi na nadmorskoj visini od 1500 metara, u gustoj četinarskoj šumi planine Klekovača u kojem ćemo boraviti dve noći.
Subota 20.09.2025. godine – Klekovača
Nakon doručka, polazak na šetnju od planinarskog doma u 9.00 časova. Od planinarskog doma uputićemo se ka najvišem vrhu Velika Klekovača (1962 m), gde ćemo praviti dužu pauzu za odmor. Zatim ćemo se grebenom kretati do Male Klekovače (1761 m). Prilikom kretanja do Male Klekovače, potreban je oprez zbog uske staze, stena i kamenja, te sitne kleke na stazi. Staza koja spaja vrhove Klekovače izuzetno je zanimljiva, ne preterano teška ali začinjena sa sasvim dovoljno tehničkih detalja da bi mogla da se nazove pravom planinarskom. Na trenutke balansira između razuđenih stena, na trenutke se otvaraju široke livade i zaboravljamo da smo ipak na grebenu planine a ne u njenom podnožju.
Jednom rečju, prelazak grebena Klekovače može se nazvati – uživanjem.
Na Maloj Klekovači pravimo odmor i uživamo, nakon čega se spuštamo prema domu „13. runolista“. Staza je kružna i na stazi nema pitke vode niti izvora.
Težina staze: srednje zahteva
Vreme hoda: oko 7 sati
Dužina staze: oko 10 km
Visinska razlika: oko 700 metara
Nakon povratka sa uspona, nastavljamo druženje i uživanje u planinarskom domu.
Nedelja 14.09.2025. godine – Martin Brod/Štrbački buk/Japodski otoci/Bosanska krupa
Nakon doručka, napuštamo planinarski dom u 7.30 časova i krećemo se ka nacionalnom parku Una, odnosno ka prelepom mestu Martin Brod. Nalazi se nekoliko kilometara istočno od granice sa Hrvatskom, ili na 20 km od Drvara, gde se Unac uliva u Unu. U Martin Brodu se nalazi prostorno najveći kompleks većih i manjih sedrenih barijera koje čine slapove i bukove, rečne bazene, ade, brzake, rukavace i sedrene pećine, gde je nekad postojao veliki broj vodenih mlinova i bučnica (eko veš mašina), etnografske baštine koja je gotovo nestala. Na kraju ovog naseljenog mesta završavaju martinbrodski slapovi, gde se preko poslednjih sedrenih naslaga hladna Una, prelevajući se, jednim delom spaja sa još hladnijim Uncem, svojom prvom većom pritokom koja pred samim Martin Brodom napušta svoj duboki i spektakularni kanjon. U Martin Brodu ćemo posetiti i manastir Rmanj iz 15 veka.
Putovanje zatim nastavljamo ka Štrbačkom buku, najvišem vodopadu na reci Uni. Impresivne je lepote, a nastao je usled tektonskih pomeranja i hiljadugodišnjeg taloženja sedimentne stene-sedre kao geološkog fenomena koji krasi ovu reku iznimne čistoće i smaragdno zelene boje. Vodopad je visok 24 metra i nalazi se u blizini bihaćkih naselja Kulen Vakuf i Orašac. Štrbački buk, u stvari, čini nekoliko vodopada koji su u neposrednoj blizini.
Uživanje nastavljamo na Japodskim otocima, kulturno – arheološkom području smeštenom u naselju Račić nadomak Bihaća. Kompleks Japodski otoci se prostire na pet rečnih otoka ili ada koje su međusobno povezane drvenim mostovima. Naziv je dobio po Japodima, antičkom plemenu koje je nastanjivalo područje srednjeg toka reke Une, a specifični su po tome što su gradili sojenička naselja. Gledano iz vazduha, Japodski otoci imaju oblik srca.
Pešačke staze na ove tri lokacije (Martin Brod, Štrbački buk i Japodski otoci) su relativno kratke (2-3 km) i na njima nema nekog značajnijeg uspona/spusta.
Zatim nastavljamo put preko Bihaća ka idiličnom mestu Bosanska Krupa, gde ćemo uživati u mirnim zelenim oazama. Zeleni otoci su sastavljeni od 8 malih rečnih ostrva na Uni, povezanih romantičnim drvenim pešačkim mostićima. Svako ostrvo je oaza za sebe a prekrasna Una, čista i bistra, prepuna uočljivih razigranih ribica, predstavlja oazu u kojoj svako može naći svoj mir. Zatim ćemo prošetati centrom Bosanske Krupe i uveriti se u multikulturalnost ovog malog grada, kao i tvrđavu Pset, odnosno stari grad Bosanska Krupa.
U popodnevnim satima polazak za Novi Sad gde stižemo u kasnim večernjim satima.
Oprema: prilagođena vremenskim uslovima, slojevita garderoba, planinarske cipele, šešir ili kačket, krema za sunce, štapovi, čeona lampa (obavezno), hrana i voda za usput.
Hrana: Hrana je u sopstvenoj režiji, u zavisnosti od dogovora možemo napraviti roštilj u subotu u planinarskom domu. Za vreme boravka u nacionalnom parku Una, planiraćemo ručak u jednom od mnogobrojnih restorana pored Une.
Kotizacija: 10000 dinara koja obuhvata troškove prevoza, putarine, organizacione troškove i usluge vodiča. Uplatu izvršiti do 05.09. na žiro račun PD Fruška Gora 340-4961-82 sa naznakom uplata za „Klekovača i Una“. Pre uplate potrebno se javiti vodiču i proveriti da li ima mesta, ako prethodno niste rezervisali mesto. Uplatu možete izvršiti i lično u prostorijama društva.
Drugi deo od 45 evra potrebno je platiti prilikom polaska i on obuhvata troškove dva noćenja u planinarskom domu „13. runolista“ i ulaznicu u NP Una.
NAPOMENA: Na osnovu Zakona o turizmu i Službenog glasnika RS, br. 17/2019, putovanje je samo za planinare koji imaju planinarsku karticu Planinarskog saveza Srbije sa overenom markicom za tekuću godinu. Planinarska akcija organizuje se u skladu sa statutom PD „Fruška gora“ Novi Sad.
Na akciji smeju da učestvuju samo članovi OPO. Vodič zadržava pravo izmene plana. Svaki učesnik akcije dužan je da se pridržava pravila u skladu sa Pravilnikom o ponašanju planinara. U slučaju da bude procenjeno da planinar iz bilo kog razloga može ugroziti svoju ili bezbednost grupe, polazak na uspon neće biti dozvoljen. Za putovanje nije obezbeđena zaštita u pogledu garancije putovanja.
Organizator: PD „Fruška gora“ Novi Sad
Vodič: Miodrag Meseldžija, MB PSS 912
Prijave i informacije: Miodrag Meseldžija
tel./viber: 064-8557-295
